Unternehmen Merkur (Επιχείρηση Ερμής)

D-Day

      No Comments on D-Day

Ευρώπη 1944.

Το Τρίτο Ράιχ απλώνει τη ζοφερή σκιά του σε όλη σχεδόν τη Γηραιά Ήπειρο. Το ισχυρό σοκ που υπέστησαν οι ανίκητες γερμανικές λεγεώνες ένα χρόνο πριν στις αφιλόξενες Σοβιετικές στέπες και στο Στάλινγραντ, εκτός από τις τρομακτικές απώλειες σε έμψυχο δυναμικό, καταβαράθρωσε το μύθο ότι οι Γερμανοί είναι ανίκητοι. Ήταν η αρχή του τέλους για το χιλιετές ράιχ του Αδόλφου. Είδη από τις τελευταίες φάσεις της επιχείρησης Μπαρμπαρόσα, η ηγεσία και η διορατικότητα του Φύρερ αμφισβητήθηκαν δριμύτατα από μεγάλες προσωπικότητες της Βέρμαχτ και όχι μόνο. Ύστερα από σωρείες εκτελέσεων και κάθαρσης των τάξεων του στρατού από τα αντιδραστικά στοιχεία και κατά προέκταση τους αξιότερους στρατιωτικούς που οδήγησαν τη Γερμανία στο να υποδουλώσει την Ευρώπη, ο γερμανικός στρατός υφίσταντο την μια ήττα πάνω στην άλλη κατά την υποχώρηση των στρατευμάτων από τη Σοβιετική Ένωση και κατά προέκτασίν την κατάρρευση του Ανατολικού μετώπου. Ο Στάλιν από τις πρώτες εβδομάδες της Γερμανικής Εισβολής καλούσε τους συμμάχους για τη δημιουργία ενός δευτέρου μετώπου για τη διάσταση των γερμανικών δυνάμεων.

Η καθυστέρηση των Συμμάχων να δράσουν, χαρακτηρίστηκε από το Στάλιν ως εσκεμμένη για την περεταίρω αποδυνάμωση της ΕΣΣΔ, κάτι το οποίο ιστορικά δεν στέκει αφού ούτε η κατάσταση στην Ευρώπη το επέτρεπε, αλλά ούτε και οι Σύμμαχοι ήταν σε θέση να στηρίξουν μια τέτοια επιχείρηση νωρίτερα από την προκαθορισμένη. Οι ήττες της Γερμανίας σε Ανατολικό μέτωπο, Αφρική και Ιταλία άνοιξαν το δρόμο για την μεγαλεπήβολη Επιχείρηση Κυρίαρχος (Operation Overlord) στην οποία κύριοι ενορχηστρωτές ήταν οι ΗΠΑ, η Βρετανία και ο Καναδάς ενώ συμμετείχαν πολλές Συμμαχικές χώρες και εξόριστες κυβερνήσεις  (συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας). Επικεφαλής της επιχείρησης ορίστηκε ο Ντουαιτ Αιζενχαουερ ο οποίος τάχιστα μετέβη στο Λονδίνο όπου και οργάνωσε το περίφημο SHAEF, ΤΟ Ανώτατο Αρχηγείο των Συμμαχικών Εκστρατευτικών Δυνάμεων, στο οποίο υπάγονταν  όλα τα προηγούμενα στρατιωτικά συμβούλια (COSSAC) καθώς και η  λογιστική διαχείριση του τεράστιου όγκου των συμμαχικών δυνάμεων σε έμψυχο δυναμικό οχήματα και προμήθειες που συγκεντρωθήκαν στις Βρετανικές Νήσους. Στην άλλη πλευρά της Μάγχης, οι Γερμανοί, προνοητικοί και υπολογιστικοί ως συνήθως είχαν μαντέψει μια επικείμενη εισβολή με αποτέλεσμα να χτίσουν ένα γιγαντιαίο αμυντικό έργο κατά μήκος των δυτικών ακτών της κατεχομένης Ευρώπης, το Τείχος του Ατλαντικού. Ατέλειωτες σειρές από συρματοπλέγματα, πολυβολεία, φράχτες και ναρκοπέδια καθώς και την ηγεσία ενός από τους αξιότερους αλλά άτυχους στρατιωτικούς της Γερμανίας, τον Έρβιν Ρομμελ, ο οποίος έλαμψε στις επιχειρήσεις της Αφρικής παρόλο που στο τέλος ηττήθηκε, περισσότερο από την ανικανότητα των Ιταλών, την αριθμητική υπεροχή των Συμμάχων και τη μεγαλομανία του Χίτλερ πάρα από έλλειψη στρατηγικής ικανότητας.

Η προκαθορισμένη ημερομηνία για την εφαρμογή της επιχείρησης Ποσειδών, της κωδικής ονομασίας για τις αποβάσεις στη Νορμανδία ήταν η 5η του Ιουνίου αλλά καθυστέρησε 24 ώρες λόγω των δριμύτατων καιρικών συνθηκών. Η ελληνική παρουσία δεν θα μπορούσε να λείπει στην μεγαλύτερη αμφίβια επιχείρηση στην ιστορία με τα ελληνικά πολεμικά πλοία ΚΡΙΕΖΗΣ, ΣΑΛΑΜΙΣ και ΤΟΜΠΑΖΗΣ καθώς και καράβια του εμπορικού ναυτικού να είναι τα πρώτα που πέρασαν τα εχθρικά νερά ύστερα από την εκκαθάριση των τεράστιων ναρκοπεδίων των Γερμανών. 6 κύριοι στόχοι κατάληψης ορίστηκαν από το επιτελείο των Συμμάχων, οι παραλίες Omaha, Utah, Sword, Juno, Gold και η Pointe du Hoc.

Τα ξημερώματα τη ίδιας μέρας οι 82η και 101η μοίρα Airborne των ΗΠΑ προσγειώθηκε πίσω από τις θέσεις των Γερμανών ενώ η 6η μεραρχία αλεξιπτωτιστών της RAF ανέλαβε την κατάληψη καίριων θέσεων στη σημαντική πόλη Καεν. Η καινοτομία των Γερμανών, οι μονάδες αλεξιπτωτιστών που τόσο βιαστικά ο Χίτλερ απέρριψε ύστερα από τη Μάχη της Κρήτης, αποδείχθηκαν καταλυτικές για την επιτυχία της απόβασης. Οι σύμμαχοι ύστερα από ένα ανελέητο σφυροκόπημα των Γερμανικών θέσεων από το γιγαντιαίο τους στόλο των 7000 πλοίων, εξαπέλυσαν το μεγαλύτερο μέρος από τους 150.000 στρατιώτες που συμμετείχαν στην επιχείρηση προς τις γερμανικές γραμμές άμυνας. Η παραλία της Omaha με τις απόκρημνες ακτές και τα φυσικά εμπόδια έγινε ο τάφος 2000 συμμάχων μέσα σε μόλις λίγες ώρες. Νωρίς το μεσημέρι οι Γερμανοί έμειναν από πολεμοφόδια και αναγκάστηκαν να παραδοθούν. Η πρώτη ημέρα της απόβασης στοίχησε τη ζωή τουλάχιστον 10.000 στρατιωτών των Συμμάχων και περίπου 1000 Γερμανών.

Το αρχικό σχέδιο των Συμμάχων να καταλάβουν τις πόλεις Carentan, Saint Lo, Bayeux και Caen την πρώτη μέρα των επιχειρήσεων απέτυχε ενώ τα συμμαχικά προγεφυρώματα δεν θα ολοκληρώνονταν μέχρι τις 12 Ιουνίου καθώς και η πόλη του Καεν θα παρέμενε σε Γερμανικά χέρια μέχρι και την 21η του Ιουνίου. Η γερμανική πολεμική μηχανή, εξουθενωμένη από τους πολέμους στο ανατολικό μέτωπο διέθεσε 50 μεραρχίες που απαρτίζονταν κυρίως από ξένους στρατιώτες των ανατολικών χωρών ενώ το πολεμικό υλικό που ήταν διαθέσιμο ήταν περιορισμένο. Εικάζεται ότι εάν οι Σύμμαχοι αντιμετώπιζαν μια «ξεκούραστη» Γερμανία την ημέρα της απόβασης τα πράγματα να ήταν διαφορετικά. Οι σύμμαχοι διατήρησαν κυριαρχία στους αιθέρες, κάτι που αποδείχθηκε καταλυτικό για την ήττα των Γερμανών η οποία σηματοδότησε την αρχή του τέλους για τη Γερμανική κατοχή της Ευρώπης.

Η μεγαλύτερη αμφίβια επιχείρηση της ιστορίας, η περίφημη D-Day και το νικηφόρο αποτέλεσμα της ήταν ένα κατόρθωμα των συμμάχων ενάντια σε μια Γερμανία έτοιμη να καταρρεύσει κάτω από το βάρος των πολλών μετώπων και της μεγαλομανίας του Φύρερ. Επικίνδυνος άνθρωπος από όλες τις απόψεις, ακόμα και με ένα ικανότατο στρατό να στηρίζει τους παράλογους και δαπανηρούς του πολέμους, ο Χίτλερ και η ατέρμονη ανικανότητα του σε θέματα στρατηγικής καθώς και η αγαστή αδιαλλαξία του, έδωσε την ευκαιρία στους ανανεωμένους συμμάχους να πραγματοποιήσουν τα ανδραγαθήματα της ημέρας εκείνης και να γονατίσουν το τέρας του Ναζισμού μέσα σε περίπου ένα χρόνο.

Ράπτης Γεώργιος Α., Ιστορικός

Facebooktwitterpinterestinstagram

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *